नवी मुंबई : श्रावण महिन्याची चाहूल लागताच महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरांमध्ये मंगळागौरीच्या उत्सवाची रेलचेल सुरू होते. याच समृद्ध परंपरेचे जतन, संवर्धन आणि पुढील पिढीपर्यंत संक्रमण व्हावे, तसेच महिलांना आपल्या कलागुणांचे सादरीकरण करण्यासाठी हक्काचे व्यासपीठ मिळावे, या उद्देशाने प्रगती फाउंडेशन, नवी मुंबई यांच्या वतीने ‘मंगळागौर २०२६’ या महिला पारंपरिक नृत्य व सांस्कृतिक स्पर्धेचे आयोजन शनिवार, दिनांक ८ ऑगस्ट २०२६ रोजी जुईनगर, नवी मुंबई येथील स्वयंभू गणेश मंदिर सभागृहात उत्साहात करण्यात आले.

         प्रगती फाउंडेशनच्या ‘उड्डाण – एक झेप स्वावलंबनाची’ या महिला सक्षमीकरण प्रकल्पांतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या या स्पर्धेत नवी मुंबई, ठाणे आणि पनवेल परिसरातील एकूण १६ महिला ग्रुप्सनी सहभाग घेतला. या कार्यक्रमाला सुमारे ५०० महिलांची उपस्थिती लाभली. कार्यक्रमाचे आयोजन प्रगती फाउंडेशनचे अध्यक्ष डॉ. किरण राणे आणि कार्यकारी संचालक सौ. सिद्धी राणे यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या उद्घाटनप्रसंगी प्रमुख पाहुणे प्रो. डॉ. आर. एस. एस. मणी, डॉ. किरण राणे, सौ. अनुष्का देसाई, सौ. प्रियांका गायकवाड, सौ. अपेक्षा ढमाळ, श्री. सुमित धुरी आणि प्रसिद्ध लावणी कलाकार अश्मित कामठे यांच्या हस्ते दीपप्रज्वलन करून स्पर्धेचा शुभारंभ करण्यात आला. या वेळी स्थानिक नगरसेवक श्री. अभिजीत देसाई, सौ शशिकला औटी, उद्योजक श्री. व सौ. सुमित धुरी, श्री. व सौ. भावेश गायकवाड यांच्यासह विविध क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.

महिलांच्या कलागुणांना व्यासपीठ

           मंगळागौर ही महाराष्ट्राच्या विशेषतः कोकणातील महिलांच्या सांस्कृतिक जीवनाशी जोडलेली पारंपरिक लोककला आहे. फुगडी, झिम्मा, लाट्या बाई लाट्या, कोंबडा यांसारख्या पारंपरिक खेळ आणि नृत्यप्रकारांमधून महिलांच्या उत्साहाचे, एकजुटीचे आणि सर्जनशीलतेचे दर्शन घडते. यावेळी बोलताना प्रमुख पाहुणे प्रो. डॉ. आर. एस. एस. मणी यांनी सांगितले की, “महिला घर आणि कार्यालय अशा दोन्ही जबाबदाऱ्या सांभाळताना अनेकदा स्वतःसाठी जगणे विसरून जातात. मंगळागौरसारखे कार्यक्रम महिलांना स्वतःच्या आनंदासाठी, कलागुणांसाठी आणि मैत्रीच्या नात्यांसाठी वेळ देण्याची संधी देतात. पूर्वीच्या काळात, विशेषतः कोकणामध्ये, गणेशोत्सवाच्या काळात महिला मंगळागौरीचे पारंपरिक खेळ खेळत असत. ही समृद्ध परंपरा पुढील पिढीला माहिती व्हावी आणि तिचे जतन व्हावे, यासाठी अशा उपक्रमांची गरज आहे.”

‘उड्डाण’ प्रकल्पातून महिला सक्षमीकरणाचा संदेश

          प्रगती फाउंडेशनच्या कार्यकारी संचालक सौ. सिद्धी राणे यांनी प्रास्ताविकात संस्थेच्या माध्यमातून सामाजिक, आरोग्य, शैक्षणिक आणि महिला सक्षमीकरणाच्या क्षेत्रात राबविण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांची माहिती दिली. ‘उड्डाण – एक झेप स्वावलंबनाची’ या महिला सक्षमीकरण प्रकल्पाच्या माध्यमातून महिलांना आत्मनिर्भरता, आत्मविश्वास आणि नेतृत्वाच्या संधी उपलब्ध करून देण्याचा संस्थेचा प्रयत्न असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्याचाच एक भाग म्हणून मंगळागौर स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आल्याचे त्यांनी नमूद केले.

नवी मुंबईतील सामाजिक उपक्रमांवर भर

        यावेळी नगरसेवक श्री. अभिजीत देसाई यांनी नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या माध्यमातून राबविण्यात येणाऱ्या विविध सामाजिक योजनांची माहिती दिली. तसेच नवी मुंबई महानगरपालिकेच्या वतीनेही मंगळागौरसारख्या सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.

१६ महिला ग्रुप्सचा उत्स्फूर्त सहभाग

स्पर्धेसाठी नवी मुंबई, ठाणे आणि पनवेल परिसरातून निवड झालेल्या १६ महिला ग्रुप्सनी आपल्या पारंपरिक वेशभूषेत मंगळागौरीतील विविध खेळ, नृत्य आणि लोककला सादर करून उपस्थितांची मने जिंकली. महिलांनी सादर केलेल्या फुगडी, झिम्मा आणि विविध पारंपरिक नृत्यप्रकारांमुळे संपूर्ण सभागृहात महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीचा उत्साह अनुभवायला मिळाला. स्पर्धेचे मुख्य परीक्षक म्हणून प्रसिद्ध कलाकार व लावणी कलाकार अश्मित कामठे यांनी जबाबदारी सांभाळली. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली स्पर्धेचे परीक्षण करण्यात आले.

विजेत्यांचा गौरव

स्पर्धेतील विजेत्यांना रोख पारितोषिक, ट्रॉफी आणि प्रमाणपत्र देऊन गौरविण्यात आले.

? प्रथम क्रमांक – ₹७,००० + ट्रॉफी + प्रमाणपत्र विजेता: रुचिरा ग्रुप ऐरोली 

? द्वितीय क्रमांक – ₹५,००० + ट्रॉफी + प्रमाणपत्र विजेता: नृत्य इलुजन नेरुळ 

? तृतीय क्रमांक – ₹३,००० + ट्रॉफी + प्रमाणपत्र विजेता: स्वामिनी मंगळागौर कामोठे 

? उत्तेजनार्थ – तीन पारितोषिके, प्रत्येकी ₹१,००० + प्रमाणपत्र विजेते: मराठमोळा घुमा ग्रुप, नारी शक्ती ग्रुप आणि झिम्मा क्वीन ग्रुप जुईनगर नवी मुंबई. 

? सामाजिक संदेश देणाऱ्या उत्कृष्ट सादरीकरणासाठी विशेष पारितोषिक विजेता: ठाणे येथील अष्टभुजा सखी ग्रुप 

प्रसिद्ध कलाकार अश्मित कामठे यांच्या लावणीने रंगत

          स्पर्धेनंतर प्रसिद्ध लावणी कलाकार अश्मित कामठे यांच्या विशेष लावणी नृत्याविष्काराने कार्यक्रमाची रंगत आणखी वाढली. त्यांच्या सादरीकरणाला उपस्थित महिलांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.

प्रायोजकांचे सहकार्य

        या सांस्कृतिक आणि महिला सक्षमीकरणाच्या उपक्रमाला निळकंठेश्वर एन्टरप्रायझेस, श्री हरिहरपुत्र भजन समाज, सुमित ट्रेडर्स आणि ट्यूबेक्स यांचे मोलाचे प्रायोजकत्व लाभले. त्यांच्या सहकार्याबद्दल प्रगती फाउंडेशनच्या वतीने आभार व्यक्त करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रगती फाउंडेशनच्या महिला ब्रिगेडने विशेष मेहनत घेतली. कार्यक्रमाचे आयोजन, समन्वय आणि सूत्रसंचालन कार्यकारी संचालक सौ. सिद्धी राणे यांनी केले. ‘मंगळागौर २०२६’च्या माध्यमातून परंपरा, संस्कृती, कला आणि महिला सक्षमीकरण यांचा सुंदर संगम घडवून आणत प्रगती फाउंडेशनने महाराष्ट्राच्या लोकपरंपरेचा जागर करण्याचा एक प्रेरणादायी प्रयत्न केला.